Eigenschappen en toepassingen mastiha

Eigenschappen en toepassingen mastiha

Het beschrijven van alle eigenschappen en toepassingen van Chios mastiek (mastiha) zal veel leesvoer opleveren. Daarom zullen we het beperken tot de meest interessante zaken. Chios mastiek (in het Grieks: mastiha, of masticha) lijkt namelijk erg veel bruikbare eigenschappen te hebben en kent dan ook veel toepassingen.
Een aantal eigenschappen is bewezen. Sommige daarvan zijn al eeuwen bekend, maar zijn pas onlangs officieel erkend. Bijvoorbeeld in 2015 door de EMA.

Het gebruik van natuurlijke mastiha bij het koken, bakken en als zoetmaker

Chios mastiek is één van de oudste bekende specerijen uit het gebied rond de Middellandse Zee. Het leent zijn kenmerkende aroma aan veel voedingsmiddelen. De smaak van mastiha heeft namelijke bijzondere eigenschappen voor veel culinaire toepassingen.

Mastiek wordt traditioneel gebruikt als smaakstof voor feestelijk brood, brioches en koekjes. In bepaalde delen van Griekenland, meestal de eilanden in de Egeïsche Zee, is mastiek een smaakstof voor paassnoepjes. Mastiek vind je ook in zoetwaren, meestal voor desserts met mastiekaroma’s en voor een heerlijk ijs bekend als “kaimaki”. Dat ijs heeft een specifieke, taaie en vezelige textuur, dankzij de toevoeging van Chios mastiek als verdikkingsmiddel. Maar moderne Griekse chef-koks hebben bewezen dat deze specerij met zijn unieke aromatische, houtachtige en dennenachtige, exotische smaak goed samengaat met veel voedingsmiddelen. Zelfs met chocolade. Overigens is ook de koffie met mastiek bekend. Er zijn ook diverse drankjes met mastiek te koop. Zoals likeur, maar ook ouzo met mastiek. Overigens bevatte de eerste retsina ook mastiekhars, maar dit is later vervangen door het goedkopere dennenhars.

Sommigen zien mastiek als een voedingssupplement, bijvoorbeeld in geval van gebrek aan sporenelementen.

In Griekenland en Cyprus gebruiken ze het ook om brood op smaak te brengen. In Libanon en Syrië maken ze een soort traditionele kaas met mastiek-smaak.

Veel Arabieren beschouwen mastiek als een luxe middel voor het op smaak brengen van voedsel, snoep of melk.

Toepassingen en eigenschappen van mastiha als onderdeel van verbanden en pleisters

Uit relevante publicaties blijkt dat mastiha uitstekende eigenschappen bezit voor toepassingen in verbanden en pleisters. Daarbij heeft het hechtende eigenschappen. Hierbij heeft het geen ongewenste neveneffecten op de huid (waaronder dermatitis en verkleuring van de huid). Dit in tegenstelling tot andere, veel gebruikte producten voor wondherstel, die dat juist wel hebben.

Deze unieke natuurlijke hars wordt reeds vaker gebruikt als bestanddeel van verbanden, pleisters, kompressen en andere middelen die worden toegepast voor de bescherming en genezing van wonden. Alsmede bij postoperatieve incisies.

Toepassingen en eigenschappen van mastiha m.b.t. mondverzorging

In de tandheelkunde wordt mastiek gebruikt als onderdeel van tandvullingen en voor tandvormen. Kauwen op mastiek helpt de mond schoon te houden. Daardoor helpt het bij het voorkomen van diverse tandproblemen. Tevens draagt het bij aan het versterken van het tandvlees.

Daarnaast bevochtigt het de mondholte, omdat het de aanmaak van speeksel stimuleert. Hierbij reinigt het en verfrist het de mond. Volgens een universitaire studie in de jaren 80 helpt het kauwen op mastiek de vorming van tandplak te remmen. Daarom helpt het gaatjes en ander ongemak in de mond te voorkomen.

Ten slotte wordt tegenwoordig de eugenol uit mastiek olie in de tandheelkunde gebruikt als een antiseptische en kalmerende stof. Overigens is dit de typische geur die u ruikt bij de tandarts. Mastiek wordt gebruikt als tandpasta en ingrediënt van mondspoelingen ten behoeve van de reiniging van de mondholte.

Industrieel gebruik

Ook in de industrie zijn diverse eigenschappen van mastiha geschikt voor veel toepassingen. Het is gedeeltelijk oplosbaar in alcohol en volledig oplosbaar in ether, terpentine en andere organische oplosmiddelen. Daarom wordt het op grote schaal gebruikt in de industrie.

Ook is Mastiek-olie een geurstof. En tevens een stabilisator voor geurstoffen. In de textiel- en katoenindustrie is het een stabilisator van kleurstoffen voor textiel, en dan vooral voor zijde. In de elastieken- en kunststofindustrie, bij de productie van kleuren, lijmen en kleefstoffen, bij kamferproductie en in kleurendruk, is mastiek een stabilisator voor kleurstoffen.

Maar mastiek is ook al geruime tijd een stof voor het maken van hoogwaardige vernissen voor muziekinstrumenten (zoals violen) en voor vliegtuigen, meubels enz.

Technische achtergronden

Er bestaan heel veel studies naar de werking van mastiek. Het is jammer dat binnen Europa maar weinig bestaat (in Nederland zelfs helemaal niets), uitgezonderd een paar onderzoeken in Griekenland.

Gelukkig zijn er genoeg “technische” documenten te vinden over de samenstelling en de veiligheid bij gebruik:

Daarentegen is buiten Europa veel meer voorhanden over (mogelijke) toepassingen van Chios mastiek. Op de officiële wetenschapssite van de Amerikaanse overheid is vrijwel alles te vinden over Chios mastiek. Via deze link verschijnen op de eerste paar bladzijden artikelen over Chios mastic (Engelstalig). Tik op hun site in het zoekveld “Chios Mastic” in en er verschijnen nog meer relevante artikelen. Het traditionele gebruik van de mastiekhars is via deze link te lezen.

Huidige toepassingen mastiha

Door de bijzondere eigenschappen van mastiha zijn er tegenwoordig veel toepassingen van te vinden. Er is een verscheidenheid aan producten te vinden met de mastiekhars. Waaronder alcoholische dranken, kauwgom, snoep, frisdrank, crèmes, lotions, tandpasta’s, kruiden en nog meer.