Masticha

Masticha, mastiha, of in goed Nederlands: mastiek. Reeds duizenden jaren geprezen door de Grieken, maar nog niet zo bekend in Nederland.

Masticha

Wat is masticha (mastiek)?

Wat is masticha (mastiek) eigenlijk?

Het is de hars van mastiekbomen die groeien op het Griekse eiland Chios. Daarom wordt het meestal Chios mastiek of Chios mastiha genoemd.

Is masticha bijzonder?

De hars is zeer bijzonder omdat het helemaal vol zit met stoffen die goed voor ons zijn. Ook bijzonder is dat alleen de bomen op dat ene Griekse eiland bruikbare en heilzame hars leveren. De hars stolt namelijk na een tijdje en daardoor kan het verwerkt worden. Dat stollen gebeurt vrijwel alleen op dat eiland. Bovendien heeft alleen de masticha uit het zuiden van Chios de bijzondere geneeskrachtige eigenschappen. Er is vaak geprobeerd hars van dezelfde kwaliteit ook op andere plaatsen in de wereld te verkrijgen, ook op het noordelijk deel van Chios, maar dat is tot op heden nooit gelukt.

Veel inwoners van het eiland zijn betrokken bij de teelt van de mastichabomen. Omdat de hars zo bijzonder is en het een belangrijk product is voor de bevolking van Chios is het in 2014 door UNESCO op de lijst van werelderfgoederen geplaatst. Mede doordat het door UNESCO als  immaterieel cultureel erfgoed wordt gezien is het een beschermd product. De Europese Unie heeft de masticha (oftewel mastiha, mastiek) van het Griekse eiland al veel langer (sinds 1997) erkend als Protected Destination of Origin (PDO).

Een verhaaltje over de masticha bomen (of zijn het struiken?)

Mastiekboom

De mastiekboom is klein en eigenlijk meer een grote struik. Deze groenblijvende boom, ook vaak Skinos, of Schinos genoemd, behoort tot de familie van de pistache. De botanische naam luidt: Pistacia Lentiscus, variatie: Chia). Dit familielid van de pistache geeft overigens geen noten.

De gemiddelde hoogte van de boom ligt zo tussen de 1,5 en 3,5 meter. Pas als de boom zo’n 5 tot 6 jaar oud is begint deze hars (masticha) te produceren. Pas na ongeveer 15 jaar is het redelijk wat hars, veelal tussen de 60 en 250 gram. Gemiddeld geeft een boom jaarlijks 100 gram mastiek. Dat is niet zo veel. Bovendien kost het veel inspanning (en tijd) om de hars van de grond te rapen en schoon te maken. Maar daarover later meer. Heel soms kan een (oude) boom 400 gram geven, maar dat komt zelden voor.

In het zuiden van Chios houden zich ongeveer 5000 mensen met de teelt van de bomen bezig. Meestal wonen ze in één van de 24 zogenaamde mastiekdorpen.

Een stukje geschiedenis

De mastiekbomen zijn er al een lange tijd. Dat blijkt uit een bladfossiel van een mastiekboom van 6 miljoen jaar oud.

Er zijn aanwijzingen dat het cultiveren en exploiteren van mastiek zijn oorsprong vindt in oude jaren, tijdens de Hellenistische periode. Mastiek was een geschenk voor Chios en tegelijkertijd een vloek, omdat het altijd het strijdtoneel is geweest voor veroveraars. Er is zelfs een middeleeuwse legende die de reden achter dit fenomeen verklaart, volgens welke de mastiekbomen begonnen te huilen als een uitdrukking van klaagzang toen Agios Isidoros zwaar werd gemarteld door de Romeinen op het eiland.

Toen Christopher Columbus het eiland in de 15e eeuw bezocht, was mastiek al het handelsmerk van Chios. Van oudsher wordt mastiek gebruikt als een natuurlijk medicijn. Veel Griekse oude schrijvers verwijzen naar de therapeutische eigenschappen van mastiek.

Het Byzantijnse rijk leverde het eiland in de 14e eeuw af aan de Genua. De Genuanen slaagden erin de productie en handel van mastiek te systematiseren. De Ottomanen, opvolgers van de Genuanen, verplichtten de bevolking van Chios om speciale belastingen in natura (mastiek) te betalen. Na de Eerste Wereldoorlog daalde de mastiekproductie en daalde de waarde ervan. Tijdens de afgelopen jaren hebben systematisch onderzoek, ontwikkeling en promotie de verkoop en reputatie, maar ook de prijs van mastiek verhoogd. Er zijn daarom steeds meer mensen bezig met de teelt ervan. Over de hele wereld verschijn er nieuwe merken en producten waarin masticha zit.

De mastiek teelt

Gedurende de hele winter

In de winterperiode vindt de voorbereiding van de mastiekbomen plaats.
Vanaf de oudheid tot de dag van vandaag is er weinig veranderd in het mastiek productieproces. Daardoor is dit proces volledig verbonden met de historische traditie van Zuid-Chios. De mastiekboom is een vrij veerkrachtige plant met weinig eisen. Daarom groeit hij prima op droge, rotsachtige en arme grond. De wortels zijn net onder de oppervlakte verspreid en kunnen overleven in omstandigheden van absolute droogte. Maar ze zijn extreem gevoelig zijn voor kou en vorst.

De voorbereiding van de mastiekboom begint in de winter met het snoeien van de boomtakken, waardoor de boom een ​​vorm krijgt die geschikt is om eronder te kunnen komen.

Begin van de zomer

Masticha -krijt

Op de grond, onder iedere boom wordt krijt (witte kalksteen) verspreid. Ongeveer tegelijkertijd wordt de omliggende grond enigszins omgeploegd. Dat ploegen wordt meestal gedaan om het veld van onkruid te ontdoen, op een diepte van maximaal 10 cm, omdat de wortels van de mastiekboom zich net onder het oppervlak van de grond bevinden.

Rond juni wordt de omtrek rond de boomstam gereinigd, omdat daar de mastiek zal vallen.

De volgende stap is om krijt op die plek te verspreiden. Daardoor krijgt de gevallen mastiekhars de kans om te drogen. Daarnaast wordt hierdoor het verzamelen makkelijker. Bovendien zorgt die onderlaag van krijt ervoor dat de chemische samenstelling van de mastiek niet verandert.

Half juli – half september

Masticha - insnijden

Half juli wordt de bast van de boomstam “verwond” met incisies van 10 tot 15 mm lang en 2 tot 3 mm diep. Afhankelijk van de leeftijd en grootte van de boom zijn dat er tussen de 20 en de 100. Dit gebeurt in een periode van 6 tot 8 weken. Uit deze incisies vloeit heel langzaam de mastiekhars als stroperige druppels op het krijt. Omdat het zo langzaam gaat lijken de druppels op tranen.

De druppels blijven twee tot vier weken op de grond liggen om te drogen en het genoeg is om ze te verzamelen.

Half september – eind september

Het verzamelen van de mastiek begint meestal half augustus, en het werk begint al heel vroeg in de ochtend. Als je rond een uur of 5 in de ochtend in het zuiden van Chios rijdt, zie je al heel veel pick-uptrucks rijden.

Het eerst verzamelt men de grootste stukjes (dat gebeurt snel en er komt dus heel wat stof, boombladeren en steentjes mee). Ze worden in grote houten pannen verspreid en naar het kwekershuis gebracht om op een droge en koele plaats te worden opgeslagen.
De kleinere stukjes mastiek worden half september verzameld uit de boomstam en vanaf de grond.

Van november tot februari

Masticha - schoonmaken

Het reinigen van mastiek is een moeizame taak die in november begint. Meestal neemt het hele gezin deel en duurt het schoonmaakproces de hele winter door.
Mastiek wordt gewassen en vervolgens worden de stukjes één voor één helemaal handmatig schoongemaakt met een klein puntig mes. Daarna gaat het naar de fabrieken voor verdere verwerking.

Waarom is mastiha (masticha) dan zo goed voor ons?

Masticha zorgt voor een gezond lichaam. Het houdt onze huid gezond, maar ook onze tanden en zelfs onze spijsvertering. Het houdt onze huid gezond omdat de hars zorgt voor een versneld huidherstel. Diverse huidproblemen, zoals vormen van eczeem, worden opgelost met masticha. Het helpt bij ontstekingen en bij de genezing van wondjes (zelfs bij brandwonden en verbranding door de zon), maar het vermindert ook rimpels. Men noemt het wel eens de “natuurlijke botox”.

Maar het is ook goed voor ons gebit en tandvlees. Mastiha (masticha) is namelijk antibacterieel en doodt precies de bacteriën die tandbederf veroorzaken. Zonder tandbederf geen gaatjes en zijn er dus geen chemische stoffen nodig, zoals fluoride of (nog erger) triclosan. Dat laatste wordt overigens ook gebruikt in ontsmettende handzeep. Daar is dus een prima natuurlijk alternatief voor: handzeep met mastiha. Dankzij de goede werking van mastiek op ons tandvlees plus de actieve werking tegen ontstekingen is tandpasta met mastiek zeer effectief tegen gingivitis en zelfs parodontitis.

Ook goed voor onze spijsvertering.

Mastiek maagpoeder

Wanneer de hars wordt vermalen tot een fijn poeder ontstaat een middel dat goed is voor onze darmen. Het wordt toegepast bij onder andere het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS). De masticha brengt de (dikke)darm tot rust. Het poeder is ook als “maagpoeder” te gebruiken. In dat geval helpt het bij brandend maagzuur. De hars bevat tevens plantensterolen. Plantensterolen helpen een hoog cholesterol te verlagen.

Is dat allemaal bewezen?

De positieve werking op onze huid, ons gebit en in onze darmen en maag is niet alleen al door Hippocrates en Dioscorides genoemd (vele eeuwen geleden!), maar wordt al eeuwen onderkend door mensen uit de omgeving van Chios. Niet voor niets hebben in de oudheid de Turken tijdens hun strijdtochten Chios ontzien.

Maar het echte bewijs is door de EMA (het Europees Medisch Agentschap) in 2015 geleverd door Chios Mastiek (mastiha) het predikaat “Natuurlijk Kruiden Geneesmiddel” (HPMC) te geven. Met name de geneeskrachtige werking op de huid en ons spijsverteringssysteem zijn daarbij benadrukt.

Momenteel vindt onderzoek plaats naar de toepassing van mastiek als cholesterol verlagend middel. Evenals onderzoek om mastiek te gebruiken als middel tegen (slag)aderverkalking.

Masticha (mastiha) bij WA Products

Natuurlijke verzorgingsproducten

De “WA” in WA Products staat voor “Wat Anders”. In 2013 kregen we het idee, na enkele malen op Chios zelf de masticha (mastiha) gezien en geprobeerd te hebben, Nederland kennis te laten maken met masticha (mastiha). Wij waren de eerste met een breed assortiment mastiek producten in Nederland. We werken samen met een fabrikant die de masticha met “eerbied” behandelt. Die fabrikant heet Anemos.

Anemos is de eerste fabrikant die de hars zeer breed heeft ingezet voor diverse producten. Dankzij hun samenwerking met topontwerpers in de farmacie maken zij zo natuurlijk mogelijke verzorgingsproducten van hoge kwaliteit. Ook worden biologische ingrediënten van het eiland zelf gebruikt.

Op Chios groeien veel kruiden, maar ook de typische Chiotische mandarijnen. De tandpasta bevat bijvoorbeeld biologische kamille, munt of mandarijn van het eiland. Ook de 100% natuurlijke zeep bevat lokale kruiden. Anemos heeft talrijke primeurs op zijn naam staan, waaronder de eerste zeep en tandpasta met masticha (mastiek). Nu Chios masticha wat breder bekend wordt, ontstaan er meer merken en producten met mastiek. Dankzij de jarenlange ervaring en expertise van Anemos maken alleen zij de beste en compromisloze producten die uw lichaam daadwerkelijk goed doen. Zeg maar: nog steeds “de eerste de beste”.

Ingrediënten

Over de ingrediënten van onze producten doen we niet geheimzinnig. Op onze website vindt u van alle producten de officiële INCI-lijst, een accuraat overzicht van alle bestanddelen. Dit vindt u bij ieder product en is niet ergens op onze website verborgen. De producten zijn qua bestanddelen volledig up-to-date. In de gezichtscrèmes worden bijvoorbeeld hyaluronzuur en allantoïne gebruikt. Het gebruik van twijfelachtige stoffen wordt vermeden. Op veel producten staat op de verpakking een percentage natuurlijkheid. Bijvoorbeeld op de shampoos, waar dit percentage tot 97,6 oploopt.

Stoffen waarvan bekend zijn dat ze niet goed voor ons zijn worden niet gebruikt, zoals SL(E)S (sulfaten). Ook twijfelachtige stoffen, die bijvoorbeeld in andere werelddelen dan Europa zijn verboden, vind je bij ons niet.

Alle verzorgingsproducten zijn klinisch getest. Niets bevat dierlijke bestanddelen en niets is getest op dieren. Daardoor is nagenoeg alles 100% geschikt voor veganisten. Ook de gebruikte parfums zijn vrij van de bekendste allergenen. Hierdoor zijn zo goed als alle producten hypoallergeen.

Tenslotte zijn alle producten ontwikkeld voor een specifieke toepassing, zoals de shampoos. Deze zijn qua samenstelling allemaal anders en bedoeld voor specifieke soorten haar. Bijvoorbeeld die met ginseng om de haarwortels te versterken zodat haaruitval vermindert. Dus hier geen commerciële trucjes met geur- en kleurstoffen.

Onze prijzen

Dat brengt mij op de relatief eenvoudige flesjes, tubes en potjes van onze producten met masticha. Deze verpakkingen zijn eenvoudig en voorzien van bescheiden labels en teksten. Het gaat immers om de inhoud! Bovendien gelooft onze fabrikant meer in kwaliteit dan markering. Dankzij beide feiten kunnen de producten voor eerlijke prijzen worden aangeboden.

Webshop Contact